Leerlingen goed, betrokken én vooral ook graag leren lezen is ze een gouden ticket voor het leven geven. Naast leesvaardigheid is het dus belangrijk om ook sterk in te zetten op het bevorderen van de leesmotivatie van je leerlingen. Kinderen en jongeren die beter lezen, lezen vaak liever en vice versa. Het is immers motiverender om iets te doen als je er goed in bent. Wanneer ze gemotiveerd zijn tot lezen, lezen ze bovendien vaak meer en beter. Er is sprake van een ‘positieve leesspiraal’.

 

Inspelen op de leesmotivatie van je leerlingen kun je op basis van inzichten uit de zelfdeterminatietheorie doen door in te zetten op autonomie (zelf aan de basis liggen of initiator zijn van je gedrag), verbondenheid (ervaring van erbij te horen, geliefd te zijn, goede relaties te hebben) en competentie (gevoel bekwaam te zijn, eigen capaciteiten te benutten). Maar hoe weet je nu hoe het zit met de leesmotivatie van je leerlingen? Uit recente literatuur blijkt dat verschillende types leesmotivatie, met name autonome leesmotivatie of ‘leesgoesting’ en gecontroleerde leesmotivatie of ‘leesmoetivatie’, op een betrouwbare en valide wijze in kaart gebracht kunnen worden aan de hand van de De Self-Regulation Questionnaire-Leesmotivatie (SRQ-Leesmotivatie). Deze vragenlijst werd ontwikkeld door de onderzoeksgroep Taal, leren, innoveren. Met deze vragenlijst kun je de autonome en gecontroleerde leesmotivatie van je leerlingen binnen de vrijetijds- en schoolcontext in kaart brengen.

 

Terwijl leesgoesting – in het bijzonder in de vrije tijd – samenhangt met een grotere leesfrequentie, een kwalitatief beter leesgedrag (een hogere leesbetrokkenheid) en met betere prestaties voor begrijpend lezen, blijkt leesmoetivatie niet samen te hangen met een hogere leesbetrokkenheid en leesbegrip zelfs negatief te voorspellen. Globaal wijst het onderzoek uit dat het onderscheiden van kwalitatief verschillende types van leesmotivatie (met name autonome en gecontroleerde motivatie) zich opdringt: enkel meer motivatie nastreven en een grotere leesfrequentie brengen niet noodzakelijk voordelen met zich mee. Vooral de kwaliteit van de leesmotivatie, de leesgoesting, is immers doorslaggevend, waarbij het bijbrengen van de liefde voor en de zinvolheid van het lezen cruciaal is.

 

Je kan de SRQ-Leesmotivatie hier downloaden. Je vindt er bovendien ook uitleg over hoe je de resultaten moet interpreteren.

Meer info over het wat en hoe van leesmotivatie kun je hier lezen.

 

Foto © Simon Bequoye